|
Theo một nghiên cứu mới đây của các chuyên gia
côn trùng học thì muỗi đốt cũng kén người. Trung bình cứ 10 người thì có 1
người “hấp dẫn” đối với muỗi. Theo giáo sư Jerry Butler, chuyên nghiên cứu về
muỗi tại Đại học bang Florida, Mỹ, chỉ có muỗi cái mới đốt người và chúng cũng
biết chọn “đúng đối tượng” để đốt.
Muỗi thích đốt ai nhất? Có lẽ chưa thể có câu trả lời chính xác, song nhiều
nghiên cứu đã khẳng định rằng các hợp chất và mùi tỏa ra từ làn da của một số
người có sức thu hút đối với muỗi.
Những hiểu biết về di truyền học đã giải thích được tới 85% các trường hợp da
nhạy cảm với nốt muỗi đốt. Nhưng mới đây, người ta còn nhận thấy những người có
nồng độ cao các chất steroids hay cholesterol trên da được muỗi rất “ưa
chuộng”. Theo tiến sĩ John Edman, người phát ngôn của Hội Côn trùng học Mỹ,
muỗi thường nhắm vào những người mà cơ thể sản xuất dư thừa một số acid, chẳng
hạn như acid uric. Chất này kích thích khứu giác của muỗi và giúp chúng định
hướng đúng đối tượng. Điều đáng ngạc nhiên là muỗi có khả năng “đánh hơi” từ
những khoảng cách rất xa, nhiều khi lên tới 50 km.
Một chuyên gia khác cho rằng, bất cứ chủng loại
CO2 nào cũng thu hút muỗi, dù ở khoảng cách khá xa”. Vườn cây vào ban đêm
thường tỏa ra nhiều CO2 hơn ban ngày, nên nếu ra vườn ban đêm... bạn sẽ dễ bị
muỗi đốt hơn ban ngày. Cơ thể những người to con có khuynh hướng sản xuất ra
nhiều CO2 hơn người tầm vóc nhỏ; do đó người lớn hay bị muỗi đốt hơn trẻ con.
Phụ nữ mang thai cũng hay bị muỗi đốt vì hơi “thở ra” của họ thường chứa nhiều
CO2 hơn bình thường.
Còn có 2 yếu tố nữa cũng thu hút muỗi, đấy là sự vận động và tỏa nhiệt. Khi đến
xem một trận thi đấu bóng rổ ngoài trời, muốn không bị muỗi đốt, bạn nên lựa
một chiếc ghế dài ngồi cách xa đám đông. Còn nếu bạn cứ chạy lăng xăng quanh
sân, đứng lên, ngồi xuống, hò hét cổ vũ, nhịp thở gấp của bạn sẽ tỏa ra nhiều
CO2 hơn, chưa kể tới lượng acid lactic tuôn ra từ các tuyến mồ hôi; và thế là
đủ biến thành “mồi ngon” của muỗi.
Muỗi cần có nước để sinh nở và không cứ nhất
thiết phải là nước sông ngòi. Một số giống muỗi truyền bệnh còn có thể sống
được trong nước mặn và nước lợ ở những vùng ven biển. Môi trường thích hợp nhất
cho muỗi sinh sản là ao tù nước đọng. Thế nhưng vùng núi cao hoặc những nơi có
khí hậu lạnh cũng không thoát khỏi muỗi, chẳng hạn như trên dãy Himalaya cao
nhất thế giới hoặc những vùng lạnh giá như Alaska. Muỗi đã có mặt trên trái đất từ 170
triệu năm nay. Riêng ở Mỹ, người ta đã liệt kê được đến 175 chủng loại muỗi!
Hiện nay, ở các cửa hàng thuốc hay siêu thị, có khá nhiều sản phẩm trừ muỗi cho
chúng ta lựa chọn với tác dụng và hiệu lực khác nhau. Từ năm 1957 tới nay, DEETlà
loại hóa chất được sử dụng phổ biến nhất trong các sản phẩm dùng bôi vào da để
xua muỗi, được chứng minh có tác dụng xua muỗi hiệu quả nhất.
Sản phẩm xua muỗi với nồng độ 23,8% DEET (đa số các công thức có nồng độ nằm
trong khoảng từ 10-30%) bảo vệ được người thoa trong khoảng 5 tiếng.
Đối với trẻ nhỏ, Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ khuyến cáo nên sử dụng những sản phẩm
có nồng độ DEET thấp hơn 10%.
DEET đã được sử dụng từ 40 năm nay và chưa có báo cáo nào về các tác dụng phụ
cần lưu ý nếu dùng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Để sử dụng DEET một
cách an toàn, bạn nên tuân thủ một số vấn đề sau:
- Sử dụng theo đúng hướng dẫn và những cảnh báo
ghi ngoài nhãn sản phẩm.
- Dùng với lượng vừa đủ.
- Tránh thoa trực tiếp hoặc gần những vùng da non
hay bị trầy xước; niêm mạc mắt, miệng và mũi, không để thuốc dính vào thức ăn.
- Sau khi sử dụng, rửa vùng đã thoa với nước và
xà phòng.
Đối với trẻ em:
- Lựa chọn sản phẩm nào có nồng độ thấp nhất
nhưng vẫn bảo đảm tác dụng và thích nghi với thời gian sinh hoạt ngoài trời.
- Tránh sử dụng cho nhũ nhi dưới 2 tháng tuổi.
- Tránh thoa đi thoa lại nhiều lần vì có thể làm
tăng tiềm năng gây độc của DEET.
Nếu ngại bôi hóa chất lên da, bạn cũng có thể dùng một số sản phẩm từ thực vật
như thuốc xua muỗi từ dầu đậu nành, có tác dụng chống muỗi đốt trong khoảng 1,5
giờ. Các loại dầu khác như sả, tuyết tùng, bạc hà, cỏ chanh, phong lữ cũng có
tác dụng nhưng rất ngắn. Riêng các sản phẩm có dầu khuynh diệp cho tác dụng lâu
hơn.
Còn nếu không thích xịt hay thoa bất cứ loại thuốc nào, có thể dùng một giải
pháp trừ muỗi tương đối mới, đó là dùng các bẫy muỗi. Nguyên lý của bẫy là phát
ra những chất hấp dẫn muỗi cái, chẳng hạn như CO2, nhiệt, độ ẩm; muỗi sẽ bị thu
hút bay vào và mắc kẹt không ra được. Với cách này, người ta có thể tiêu diệt
các quần thể muỗi với hiệu quả rất cao.
(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)
|